Kruidenextracten maken

Je kunt niet zomaar een oplosmiddel (menstruum) zoals alcohol inruilen voor bijvoorbeeld azijn, en hetzelfde resultaat in het extract krijgen. De keuze van je oplosmiddel hangt af van een aantal factoren: de samenstelling van de gebruikte kruiden, waarvoor je het preparaat gebruikt, en de behoeften van de persoon of personen die het extract gebruiken.

Een oplosmiddel (menstruum) is eenvoudigweg de vloeistof die wordt gekozen om de chemicaliën, of werkzame bestanddelen, uit het kruid te halen door middel van warmte, maceratie, agitatie, filtratie, of een combinatie van de methoden. Veel voorkomende oplosmiddelen zijn onder andere alcohol, azijn , glycerine, water, honing en oliën.

Alcohol is het meest voorkomende oplosmiddel voor het extraheren van werkzame stoffen. Een alcohol extract wordt een tinctuur genoemd, en deze zijn gemakkelijk te maken en te gebruiken. Sommige kruiden, zoals harsen, hebben een hoger alcoholpercentage nodig dan andere, maar de meeste kruidenextracten zijn goed voor 40% tot 60% (80 tot 120 proof) alcohol, zoals wodka, brandy of gin.

80 tot 120 proof alcohol wordt beschouwd als een medium ethanolgehalte extract, en is mijn favoriet om te gebruiken in mijn eigen persoonlijke tincturen. Er is meestal geen extra verdunning nodig, het is letterlijk vullen en klaar!

Wat onttrekt alcohol aan je kruid?

  • Etherische oliën
  • Alkaloïden
  • Alkamindes
  • Glycosiden
  • Zuren
  • Bitters
  • Hars (heeft wel het hoogst mogelijke alcoholpercentage nodig, tot 95% (wat 190 proof is)

    Alcohol onttrekt deze elementen NIET goed:
  • Mineralen
  • Gommen
  • Slijmstof

Als je op zoek bent naar een menstruum die de meeste medicinale stoffen uit de plantenmassa haalt, is alcohol een goede keuze. In mijn workshops ga ik wat dieper in op de verschillende menstruums en hun voor en nadelen.

Zoals je begrijpt is het dus niet zo eenvoudig als het aanvankelijk lijkt, neem een kruid, gooi er wat alcohol overheen, paar weken wachten, filteren en klaar. En toch ook weer wel…. Het is je voorbereiding die het meeste tijd in beslag neemt en de kwaliteit van je kruiden, die straks wel maakt of je een krachtig werkzaam extract krijgt of niet.

Kun je de Menstruums ook combineren voor het beste extract?

Het antwoord op deze vraag is ja, dat kan. Veel kruidkundigen zullen bijvoorbeeld een beetje alcohol toevoegen aan hun olie of azijn infusies om een beetje meer van de bestanddelen die alcohol wel aankan te extraheren.

Ook kan het toevoegen van alcohol aan azijn een mooi krachtig breed spectrum extract opleveren. Deze combinatie wordt een aceteuze tinctuur genoemd.

Je kunt ook een beetje alcohol toevoegen aan je olie-infusies. Het zal de levensduur van het extract niet echt verlengen, olie wordt op termijn altijd ranzig en is dan niet meer te gebruiken. Maar de toevoeging van alcohol kan wel helpen om extra bestanddelen te extraheren.

Doe je onderzoek

Als je een mooi kruid hebt gevonden waarmee je graag een tinctuur of extract wilt maken dan ga je op zoek naar een aantal elementen:

  • Chemische samenstelling van het kruid (zodat je weet welk menstruum je het beste kunt gebruiken)
  • Wat zijn de werkzame stoffen waardoor je dit kruid wilt gaan gebruiken (dit hangt vaak af van de kwaal waarvoor je het wilt inzetten)
  • Zijn er contra-indicaties voor het gebruik van het kruid
  • Wat is de aangeraden dosis

Ik maak hiervoor zelf altijd gebruik van meerdere betrouwbare bronnen (minimaal 3) en maak een vergelijkingslijstje daarmee, de elementen/kennis die door alle bronnen worden bevestigd mag je gerust als feit noteren. Het gaat hier om je gezondheid dus wees zorgvuldig in je onderzoek.

Een van de eerste filmpjes die ik bekeek, toen ik begon met het maken van tincturen, en me gelijk een goede wetenschappelijke basis (measured medicine) en opties gaf, was dit geweldige uitgebreide filmpje. John Redden is eigenaar van Viriditas Herbal Products, een fabrikant van professionele kruiden tincturen die gebruikt worden door praktiserende kruidendokters, natuurgeneeskundigen en artsen.

Het Herbarium

Het Herbarium is een prachtige betaalbare bron voor elke kruidenspecialist of kruidenliefhebber! Het bestaat uit een steeds groter wordende database met gedetailleerde medicinale toepassingen van elke plant, prachtige afbeeldingen en botanische prints, snelle feiten, wetenschappelijk onderzoek en artikelen om verder te lezen en je kennis te verdiepen. Door het combineren van traditionele kruidenwijsheid, praktische ervaring en modern wetenschappelijk onderzoek, de monografie. De verzameling omvat een aantal van de meest volledige gegevens tot nu toe.